Κατερίνα Φραγκάκη: Η δικαστική πρακτική που οδήγησε στην αμυντική ιατρική

Newsroom

Πολλές υποθέσεις ιατρικής αμέλειας καταλήγουν τα τελευταία χρόνια στα δικαστήρια, καθότι είναι πιο εύκολο στις μέρες μας να στοιχειοθετηθεί μια τέτοια υπόθεση, αν και παλαιότερα επικρατούσε η φράση μεταξύ των ασθενών «Κόρακος κοράκου μάτι δεν βγάζει», καθότι οι γιατροί απέφευγαν να καταθέσουν ως μάρτυρες σε ένα δικαστήριο εναντίον άλλου συναδέλφου τους.

Γράφει
η δικηγόρος
Κατερίνα
Φραγκάκη*

Οι εποχές όμως άλλαξαν και βλέπουμε ότι όλο και περισσότεροι ιατροί να έχουν εμπλοκή με τη δικαιοσύνη. Ιδιαίτερα στις χειρουργικές ειδικότητες το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο. 

Η ιατρική ευθύνη είναι συνώνυμη με την ιατρική αμέλεια ή το ιατρικό σφάλμα. Σημαίνει δηλαδή ότι ο γιατρός πρέπει να ενεργεί πάντοτε σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, τέχνης και δεοντολογίας και να επιδεικνύει προς τον ασθενή εκείνο το ενδιαφέρον που πρέπει, εκείνο το ενδιαφέρον που αναμένει η κοινωνία και η πολιτεία να δείξει ένας μέσος εξειδικευμένος γιατρός. Το κριτήριο αυτό είναι αντικειμενικό. Ο δικαστής δηλαδή αναμένει την επιμέλεια ενός μέσου γιατρού.  

Στο παρελθόν είχε παρατηρηθεί ότι πολύ δύσκολα ένας γιατρός θα ήταν πρόθυμος να καταθέσει σε ένα δικαστήριο εναντίον συναδέλφου του, με αποτέλεσμα οι υποθέσεις αυτές να μην είχαν καμία τύχη.

Τα τελευταία χρόνια όμως η πρακτική αυτή έχει αλλάξει και βλέπουμε μάρτυρες ιατρούς και πραγματογνώμονες να στρέφονται κατά συναδέλφων τους. Άλλωστε και με μια απλή περιήγηση στο διαδίκτυο θα παρατηρήσει κανείς ότι υπάρχουν κάποια δικηγορικά γραφεία που προτρέπουν τους ασθενείς να στραφούν κατά των ιατρών για να κερδίσουν χρήματα αναφέροντας μάλιστα ότι διαθέτουν πραγματογνώμονες που θα στοιχειοθετήσουν τη συγκεκριμένη υπόθεση. Γνώριμες με λίγα λόγια καταστάσεις που προέρχονται από την Αμερική και άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου βλέπουμε ότι οι ιατροί πληρώνουν υπέρογκα ποσά στις ασφαλιστικές εταιρίες, διότι είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουν στη καριέρα τους αυτό τον κίνδυνο.

Με την πάροδο του χρόνου και από τις δημοσιευμένες αποφάσεις των δικαστηρίων παρατηρείται στην Ελλάδα μια ολοένα και πιο αυστηρή τάση των δικαστηρίων έναντι των γιατρών.

 Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι οι ιατροί και στην χώρα μας να αναγκάζονται συχνά να ακολουθήσουν μια αμυντική ιατρική υπό τον φόβο να μην βρεθούν στο εδώλιο του κατηγορουμένου.  Κάτω, δηλαδή, από τον φόβο νοµικής συνέπειας εναντίον τους, κάνουν περισσότερα (θετική αµυντική ιατρική) ή λιγότερα (αρνητική αµυντική ιατρική) από όσα επιβάλλει η σύγχρονη ιατρική που βασίζεται σε ενδείξεις.

Ένα πάγιο αίτημα της ιατρικής κοινότητας για να αποτραπεί αυτό το φαινόμενο είναι τα πειθαρχικά συμβούλια των ιατρικών συλλόγων να συνδράμουν στο δικαστικό έργο παρέχοντας τη δική τους άποψη στις υποθέσεις ιατρικής ευθύνης, ώστε να αποφευχθεί η ως άνω κατάσταση.

Ειδικά σε υποθέσεις όπου υπάρχουν αντικρουόμενες πραγματογνωμοσύνες αυτή η συνδρομή θα ήταν πολύτιμη. Άλλωστε είναι κοινός τόπος ότι αυτές οι υποθέσεις θέλουν ειδικό χειρισμό, καθότι έχουν να κάνουν με το  υπέρτατο αγαθό της υγείας.

*Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω

για το άρθρο πατήστε εδώ:

Κ. Φραγκάκη Δ. Μάρκος και Κ. Παντός στον REAL FM για την υπογεννητικότητα, τα δικαιώματα της μητέρας και την εξωσωματική γονιμοποίηση

Κ. Φραγκάκη Δ. Μάρκος και Κ. Παντός στον REAL FM για την υπογεννητικότητα, τα δικαιώματα της μητέρας και την εξωσωματική γονιμοποίηση

Το δικηγορικό γραφείο Θ. Φραγκάκης και συνεργάτες έχοντας αναλάβει την υπόθεση του εκλειπόντος Κριστιάν Ντάντε κατέθεσε αγωγή κατά του Δημοσίου για τον άδικο χαμό του.

‘Αρθρο στην REAL NEWS  της δημοσιογράφου Άννας Κανδύλη

Το δικηγορικό  γραφείο Θ Φραγκάκης και συνεργάτες έχει αναλάβει την υπόθεση του εκλειπόντος Κριστιάν Ντάντε και κατέθεσε αγωγή κατά του Δημοσίου για τον άδικο χαμό του.

Δήλωση της δικηγόρου Κατερίνας Φραγκάκη για την υπόθεση Ντάντε:

«Η άδικη φυλάκιση του εκλειπόντος Κριστιάν Ντάντε είχε ως αποτέλεσμα εκτός από την ψυχική του φθορά να υποστεί και σωματικές βλάβες, οι οποίες αποδείχτηκαν ανεπανόρθωτες για την υγεία του. Πρόκειται για μια ιστορία που δεν την χωράει ο ανθρώπινος νους καθώς ο Κριστιάν Ντάντε μαθαίνει ουσιαστικά λίγες μέρες πριν πεθάνει και όντας νοσηλευόμενος σε κρίσιμη κατάσταση οτι είναι αθώος. Δυστυχώς όμως για εκείνον και την οικογένεια του το μαρτύριο του δεν έληξε αλλά συνεχίστηκε και κατέληξε με το πιο τραγικό τρόπο. Υπέκυψε στην αρρώστια του καθώς οι θεράποντες ιατροί του αρνήθηκαν να τον χειρουργήσουν με την αιτιολογία οτι είναι λαθρομετανάστης και όλα αυτά εν έτη 2014. Τέσσερα χρόνια μετά οι δυο κόρες του εκλειπόντος ζητούν δικαίωση για τον άδικο χαμό του πατέρα τους και προσφεύγουν στην Ελληνική Δικαιοσύνη για να αποκατασταθεί το όνομα και η τιμή του πατέρα τους

Νομικό πλαίσιο για την Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή

Στον όρο Ιατρική Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή περιλαμβάνονται οι μέθοδοι με τις οποίες επιτυγχάνεται κυοφορία με άλλο τρόπο, πλην της φυσιολογικής ένωσης άνδρα και γυναίκας και οι οποίες εφαρμόζονται σε ειδικά οργανωμένες μονάδες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Μ.Ι.Υ.Α.). Επιτρέπεται η έρευνα στα ανθρώπινα γονιμοποιημένα ωάρια που θα οδηγήσει σε εγκυμοσύνη ή όχι, υπό ειδικές προϋποθέσεις που ορίζονται στον Νόμο. Αντίθετα, απαγορεύεται η κλωνοποίηση για αναπαραγωγικούς σκοπούς, η δημιουργία χιμαιρών και υβριδίων και η επιλογή φύλου, εκτός αν πρόκειται να αποφευχθεί σοβαρή κληρονομική νόσος που συνδέεται με το φύλο. Οι μέθοδοι Ι.Υ.Α. εφαρμόζονται σε ενήλικα πρόσωπα μέχρι την ηλικία φυσικής ικανότητας αναπαραγωγής του υποβοηθούμενου προσώπου. Σε περίπτωση που το υποβοηθούμενο πρόσωπο είναι γυναίκα, ως ηλικία φυσικής ικανότητας αναπαραγωγής νοείται το πεντηκοστό έτος (50 ετών).

Η εφαρμογή τους σε ανήλικα πρόσωπα επιτρέπεται κατ εξαίρεση λόγω σοβαρού νοσήματος που επισύρει κίνδυνο στειρότητας, για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα τεκνοποίησης.

Ως προς τις υποχρεώσεις του ιατρού προς τον ασθενή πρέπει να αναφέρουμε ότι με την παρ. 2 του άρθρου 30 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας επιβάλλονται στον ιατρό συγκεκριμένες υποχρεώσεις κατά την εφαρμογή μεθόδων της Ιατρικής Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής εντός του πλαισίου παροχής ιατρικών υπηρεσιών και της σχέσης ιατρού και ασθενούς. Ως πρώτη κατονομάζεται η υποχρέωση του ιατρού να συζητά και να ενημερώνει για τις θετικές και αρνητικές συνέπειες των μεθόδων της Ιατρικής Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Η συζήτηση με τον ιατρό θα πρέπει να περιλαμβάνει διάλογο εκ του σύνεγγυς με τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα και τη με λεπτομερειακό και κατανοητό τρόπο απάντηση στα ερωτήματα και στους προβληματισμούς των ενδιαφερόμενων.

Η ενημέρωση προβλέπεται ως υποχρέωση αληθείας ιατρού έναντι του ασθενούς και μάλιστα ο ιατρός πρέπει σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 3 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας να επιδεικνύει ιδιαίτερη προσοχή κατά την ενημέρωση. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 1 του Ν. 3305/2005 η ενημέρωση περιλαμβάνει τη διαδικασία , τους πιθανούς κινδύνους τις εναλλακτικές λύσεις αλλά και τα αναμενόμενα αποτελέσματα των μεθόδων της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Ι.Υ.Α.).

Μετά την παροχή των  ειδικών αυτών πληροφοριών τα εν λόγω πρόσωπα πρέπει να χορηγήσουν εγγράφως τη συναίνεσή τους για να εφαρμοσθεί η επιλεγείσα μέθοδος.

Κατά την εφαρμογή των μεθόδων της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής επιβάλλεται στον ιατρό ο σεβασμός της προσωπικότητας του ανθρώπου και της ελεύθερης και σοβαρής βούλησης που σχηματίζεται έπειτα από την πλήρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση ως ειδικότερη έκφανση της προσωπικότητας. Η ελεύθερη και σοβαρή βούληση εκφράζεται με την παροχή ή μη συγκατάθεσης στις μεθόδους της ΙΥΑ και ο σεβασμός της ακόμη και αν δεν κατανομάζεται ρητά στο άρθρο 30 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας αποτελέι προυπόθεση για την νομότυπη εφαρμογή των εν λόγω μεθόδων.

Τέλος πρέπει να επισημανθεί ότι υφίσταται υποχρέωση του ιατρού αποχής από κάθε επιχείρηση ή προσπάθεια βιομηχανοποίησης της διαδικασίας της ΙΥΑ που θα αναιρούσε την απαιτούμενη εξατομίκευση τους στα δεδομένα της εκάστοτε περίπτωσης.

Γίνεται λοιπόν σαφές ότι οι μέθοδοι της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Ι.Υ.Α.) πρέπει να εφαρμόζονται με τρόπο που εξασφαλίζει το σεβασμό της ελευθερίας του ατόμου και του δικαιώματος της προσωπικότητας και την ικανοποίηση της επιθυμίας για απόκτηση απογόνων, με βάση τα δεδομένα της ιατρικής και της βιολογίας, καθώς και τις αρχές της βιοηθικής.

1 2